DRG ტარიფების გადახედვა შესაძლებელია — ჯანდაცვის სამინისტრო ცვლილებებს პაციენტის ინტერესებითა და სამედიცინო მომსახურების ხარისხით განიხილავს
შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი
სამედიცინო მომსახურების დაფინანსების სამართლიანი და ეკონომიკურად დასაბუთებული სისტემა ჯანდაცვის ხარისხისა და პაციენტების ფინანსური დაცვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წინაპირობაა. როდესაც სამედიცინო დაწესებულებებს მომსახურების გაწევისთვის განსაზღვრული ანაზღაურება აღარ შეესაბამება რეალურ დანახარჯებს, ჩნდება რისკი, რომ ფინანსურმა შეზღუდვებმა გავლენა მოახდინოს კლინიკების მდგრადობაზე, სამედიცინო პერსონალის სამუშაო პირობებსა და მომსახურების ხარისხზე.
საქართველოში ამ საკითხის განხილვის ცენტრში კვლავ დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების დაფინანსების სისტემა — DRG მოდელი — მოექცა. ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ განაცხადა, რომ სამინისტრო მზად არის მოისმინოს სამედიცინო სექტორის დასაბუთებული წინადადებები და საჭიროების შემთხვევაში ტარიფების გადახედვის საკითხიც განიხილოს.
დისკუსიის მთავარი საკითხი მხოლოდ სამედიცინო მომსახურების ფასის გაზრდა არ არის. მნიშვნელოვანია, როგორ უნდა განისაზღვროს კლინიკებისთვის ადეკვატური ანაზღაურება ისე, რომ ერთდროულად შენარჩუნდეს სახელმწიფო პროგრამის ფინანსური მდგრადობა, პაციენტის ხელმისაწვდომობა და სამედიცინო მომსახურების ხარისხი.
ეს საკითხი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს რეალური დანახარჯების, ინფლაციის, სამედიცინო ტექნოლოგიების ღირებულებისა და ადამიანური რესურსების ანაზღაურების ცვლილებების ფონზე. თუმცა ტარიფების ნებისმიერი ცვლილება უნდა ეფუძნებოდეს ობიექტურ მონაცემებს და არა მხოლოდ მომსახურების მიმწოდებლების ფინანსურ მოთხოვნებს.
პრობლემის აღწერა
დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების სისტემა საქართველოში 2022 წლის ნოემბრიდან ამოქმედდა. მისი დანერგვის მიზანი იყო საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში ჰოსპიტალური მომსახურების დაფინანსების გაუმჯობესება, სამედიცინო ხარჯების უფრო ეფექტიანი მართვა, ანაზღაურების გამჭვირვალობა და პაციენტების ფინანსური ტვირთის შემცირება.
სისტემის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ჰოსპიტალური მომსახურების ანაზღაურება განისაზღვრება პაციენტის დიაგნოზის, მკურნალობის სირთულისა და სამედიცინო შემთხვევის შესაბამისი ჯგუფის მიხედვით. ამგვარი მიდგომა მიზნად ისახავს მსგავსი კლინიკური სირთულის შემთხვევებისთვის დაფინანსების უფრო სტანდარტიზებული წესის შექმნას.
თუმცა სისტემის ამოქმედების შემდეგ სამედიცინო სექტორში გაჩნდა კითხვები, რამდენად შეესაბამება დადგენილი ტარიფები კლინიკების რეალურ დანახარჯებს.
სექტორის წარმომადგენლების პოზიციით, არსებული ანაზღაურება სრულად ვერ პასუხობს ეკონომიკურ გამოწვევებსა და ინფლაციურ პროცესებს. მათი შეფასებით, აუცილებელია ტარიფების პერიოდული გადახედვის მექანიზმის არსებობა, რათა დაფინანსება სამედიცინო მომსახურების რეალურ ღირებულებას შეესაბამებოდეს.
ეს საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი რესურსების საჭიროების მქონე მიმართულებებში, მათ შორის რეანიმაციულ მომსახურებაში, სადაც პაციენტის მკურნალობა ხშირად მოითხოვს ძვირადღირებულ მედიკამენტებს, სამედიცინო აღჭურვილობას, უწყვეტ მონიტორინგსა და მაღალკვალიფიციური პერსონალის მონაწილეობას.
მეორე მხრივ, ტარიფების ზრდა პირდაპირ აისახება სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულებებზე. შესაბამისად, აუცილებელია შეფასდეს არა მხოლოდ კლინიკების ხარჯები, არამედ ისიც, რამდენად ეფექტიანად იხარჯება საჯარო რესურსი და რა შედეგს იღებს პაციენტი დაფინანსების სანაცვლოდ.
მინისტრის განცხადება ამ საკითხზე დიალოგის შესაძლებლობას ქმნის, თუმცა ტარიფების გადახედვის კონკრეტული გადაწყვეტილება ჯერ არ ნიშნავს, რომ ცვლილებები უკვე დამტკიცებულია.
სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი
როგორ მუშაობს დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების სისტემა?
დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების დაფინანსება ჰოსპიტალური მომსახურების ანაზღაურების მეთოდია, რომლის დროსაც პაციენტის მკურნალობის შემთხვევა შესაბამის ჯგუფს მიეკუთვნება კლინიკური და სხვა განსაზღვრული კრიტერიუმების მიხედვით.
ჯგუფის განსაზღვრისას შეიძლება გათვალისწინებული იყოს ძირითადი დიაგნოზი, თანმხლები დაავადებები, ასაკი, გართულებები და მკურნალობისთვის საჭირო რესურსების მოცულობა. თითოეულ ჯგუფს შესაბამისი ანაზღაურების ტარიფი აქვს.
ამ მიდგომის ძირითადი მიზანია, მსგავსი სირთულის სამედიცინო შემთხვევებისთვის დაფინანსების შედარებით ერთიანი და პროგნოზირებადი წესი შეიქმნას.
ტრადიციული ანაზღაურების ზოგიერთი მოდელისგან განსხვავებით, როდესაც კლინიკის შემოსავალი უშუალოდ გაწეული მომსახურებების რაოდენობაზე ან თითოეული მომსახურების ფასზეა დამოკიდებული, DRG სისტემა სამედიცინო შემთხვევის მიხედვით განსაზღვრულ დაფინანსებას იყენებს.
ასეთი მოდელი ხელს უწყობს ხარჯების უკეთ დაგეგმვას, სამედიცინო დაწესებულებების საქმიანობის შედარებას და რესურსების გამოყენების შეფასებას. თუმცა მისი ეფექტიანობა მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ტარიფების სიზუსტესა და ჯგუფების სწორად განსაზღვრაზე.
რატომ ხდება ტარიფების პერიოდული გადახედვა საჭირო?
სამედიცინო მომსახურების თვითღირებულება მუდმივი არ არის. დროთა განმავლობაში იცვლება მედიკამენტების, სამედიცინო მასალების, ენერგიის, სამედიცინო აღჭურვილობისა და პერსონალის ანაზღაურების ხარჯები.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მაღალი სირთულის სამედიცინო შემთხვევები. მაგალითად, ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში პაციენტის მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს:
-
ხელოვნურ სუნთქვასა და სხვა ორგანოთა ფუნქციის მხარდაჭერას;
-
ძვირადღირებულ მედიკამენტებს;
-
ლაბორატორიულ და ინსტრუმენტულ გამოკვლევებს;
-
სპეციალიზებული სამედიცინო პერსონალის უწყვეტ მონაწილეობას;
-
ინფექციების პრევენციისა და უსაფრთხოების დამატებით ღონისძიებებს.
თუ კონკრეტული დიაგნოზის ჯგუფისთვის განსაზღვრული ტარიფი რეალურ რესურსებს მნიშვნელოვნად ჩამორჩება, კლინიკას შეიძლება გაუჭირდეს მომსახურების სათანადო ხარისხით მიწოდება.
თუმცა საპირისპირო პრობლემაც არსებობს: ზედმეტად მაღალი ან არასაკმარისად დასაბუთებული ტარიფები ზრდის სახელმწიფო დანახარჯებს და შესაძლოა სისტემის ფინანსური მდგრადობა შეასუსტოს.
ამიტომ ტარიფების გადახედვა უნდა ემყარებოდეს კლინიკური შემთხვევების რეალურ დანახარჯებს, მომსახურების ხარისხის მაჩვენებლებსა და პაციენტების შედეგებს.
ტარიფის ზრდა და სამედიცინო ხარისხი ერთი და იგივე არ არის
მნიშვნელოვანია განვასხვაოთ სამედიცინო დაწესებულების ფინანსური მდგომარეობა და პაციენტისთვის მიწოდებული მომსახურების ხარისხი.
კლინიკისთვის მეტი თანხის გადახდა თავისთავად არ იძლევა გარანტიას, რომ პაციენტი უკეთეს მკურნალობას მიიღებს. ხარისხის გაუმჯობესებისთვის საჭიროა კონკრეტული კრიტერიუმები: მკურნალობის შედეგები, გართულებების სიხშირე, საავადმყოფოში განმეორებითი მოხვედრა, ინფექციების კონტროლი, პაციენტის უსაფრთხოება და სამედიცინო პერსონალის კვალიფიკაცია.
შესაბამისად, ტარიფის შესაძლო ზრდა უნდა უკავშირდებოდეს ხარისხის გაუმჯობესების გაზომვად ვალდებულებებს.
ეს მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ შემთხვევებში, როდესაც სახელმწიფო კლინიკებს საჯარო სახსრებიდან აფინანსებს. საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს ინფორმაცია არა მხოლოდ იმაზე, რამდენი თანხა გაიცა, არამედ იმაზეც, რა შედეგი მიიღო პაციენტმა ამ დაფინანსების სანაცვლოდ.
სტატისტიკა და მტკიცებულებები
DRG მოდელის შეფასებისას მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან განვასხვაოთ ორი სხვადასხვა მაჩვენებელი: პაციენტის თანაგადახდის წილი კონკრეტული სამედიცინო მომსახურების ღირებულებაში და მოსახლეობის ჯიბიდან გადახდების წილი ჯანდაცვის მთლიან მიმდინარე დანახარჯებში.
ეს მაჩვენებლები ერთმანეთის შემცვლელი არ არის და სხვადასხვა ფინანსურ პროცესს ასახავს.
პაციენტების თანაგადახდების ცვლილება
ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიშის მიხედვით, DRG რეფორმის დანერგვამ ხელი შეუწყო პაციენტების თანაგადახდების საშუალო წილის შემცირებას — 27%-დან 12%-მდე.
ეს მნიშვნელოვანი ცვლილებაა, რადგან მიუთითებს, რომ ჰოსპიტალური მომსახურების დაფინანსების ახალმა წესმა პაციენტების უშუალო ფინანსური მონაწილეობა შეამცირა.
თუმცა ამ მაჩვენებლის ინტერპრეტაციისას აუცილებელია გავითვალისწინოთ, რომ იგი არ ნიშნავს ყველა პაციენტისთვის თანაგადახდის ერთნაირად შემცირებას. კონკრეტული თანხა დამოკიდებულია მომსახურების სახეობაზე, დაფინანსების პირობებსა და პაციენტის შესაბამის კატეგორიაზე.
წყარო: ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიში, როგორც წარმოდგენილ ინფორმაციაშია მითითებული.
რა უნდა შეფასდეს ტარიფების გადახედვისას?
ტარიფების განახლების აუცილებლობის დასადგენად მხოლოდ ინფლაციის საერთო მაჩვენებელი საკმარისი არ არის. საჭიროა სხვადასხვა სამედიცინო მიმართულების ცალკეული ანალიზი.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:
-
კონკრეტული დიაგნოზის ჯგუფის მკურნალობის საშუალო რეალური ღირებულება;
-
მედიკამენტებისა და სამედიცინო სახარჯი მასალების ფასების ცვლილება;
-
სამედიცინო პერსონალის რაოდენობა და შრომის ანაზღაურება;
-
პაციენტის მდგომარეობის სიმძიმე და თანმხლები დაავადებები;
-
მკურნალობის ხანგრძლივობა და გამოყენებული ტექნოლოგიები;
-
გართულებებისა და განმეორებითი ჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლები;
-
პაციენტის მიერ დამატებით გადახდილი თანხები.
ამ მონაცემების გარეშე რთულია განისაზღვროს, რომელ მომსახურებებზეა ტარიფის ცვლილება რეალურად აუცილებელი და სად შეიძლება არსებული დაფინანსების უკეთესი მართვა საკმარისი აღმოჩნდეს.
საერთაშორისო გამოცდილება
დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების სისტემა მრავალი ქვეყნის ჰოსპიტალური დაფინანსების პრაქტიკაში გამოიყენება. მისი ძირითადი დანიშნულებაა სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურების სტანდარტიზაცია, რესურსების გამოყენების გაუმჯობესება და ხარჯების პროგნოზირებადობა.
საერთაშორისო გამოცდილება აჩვენებს, რომ ასეთი სისტემის წარმატება დამოკიდებულია არა მხოლოდ ტარიფების დადგენაზე, არამედ მონაცემთა ხარისხზე, კლინიკური კოდირების სიზუსტეზე, დამოუკიდებელ კონტროლსა და მომსახურების ხარისხის შეფასებაზე.
ტარიფების რეგულარული განახლება
ქვეყნები, რომლებიც DRG მოდელს იყენებენ, დაფინანსების ჯგუფებსა და ტარიფებს პერიოდულად აფასებენ. ამის მიზეზია სამედიცინო პრაქტიკის, ტექნოლოგიების, რესურსების ფასებისა და პაციენტების საჭიროებების ცვლილება.
ტარიფების განახლებისას შეიძლება გამოყენებული იყოს საავადმყოფოების რეალური დანახარჯების მონაცემები, ეროვნული ფასების ინდექსები და სამედიცინო შემთხვევების სირთულის შეფასება.
მნიშვნელოვანია, რომ ცვლილება მხოლოდ ინფლაციის ავტომატური მიბმით არ განხორციელდეს. სამედიცინო სფეროში ხარჯები ყველა მიმართულებით ერთნაირად არ იზრდება. მაგალითად, ინტენსიური თერაპიისა და გეგმური ქირურგიის რესურსული მოთხოვნები მნიშვნელოვნად განსხვავდება.
ხარისხზე ორიენტირებული დაფინანსება
ჯანდაცვის სისტემებში სულ უფრო მნიშვნელოვანია დაფინანსების დაკავშირება მომსახურების შედეგებთან. ეს ნიშნავს, რომ მხოლოდ მკურნალობის შემთხვევის ანაზღაურება საკმარისი არ არის — საჭიროა შეფასდეს, რამდენად უსაფრთხო და ეფექტიანი იყო მკურნალობა.
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ხარისხიანი ჯანდაცვის მიდგომა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს მომსახურების უსაფრთხოებას, ეფექტიანობას, პაციენტზე ორიენტირებულობას, დროულობასა და თანასწორ ხელმისაწვდომობას. [1]
ამ პრინციპების გათვალისწინებით, DRG სისტემის განვითარება უნდა გულისხმობდეს არა მხოლოდ ფინანსური ტარიფების განახლებას, არამედ კლინიკური ხარისხის კონტროლის გაძლიერებასაც.
მნიშვნელოვანია ასევე ზედმეტი ჰოსპიტალიზაციის, არასაჭირო გამოკვლევებისა და სამედიცინო შემთხვევების ხელოვნურად უფრო რთულ ჯგუფებში კლასიფიცირების რისკების კონტროლი. სწორად დაგეგმილი ზედამხედველობა აუცილებელია, რათა დაფინანსების მოდელმა სამედიცინო გადაწყვეტილებებზე არასასურველი გავლენა არ მოახდინოს.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოსთვის DRG სისტემის შემდგომი განვითარება მნიშვნელოვანია, რადგან საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამა ჰოსპიტალური მომსახურების დაფინანსების ერთ-ერთი ძირითადი მექანიზმია.
სისტემის ეფექტიანობა პირდაპირ უკავშირდება სამ ძირითად ინტერესს: სახელმწიფოს საბიუჯეტო პასუხისმგებლობას, სამედიცინო დაწესებულებების ფინანსურ მდგრადობასა და პაციენტისთვის ხარისხიანი მომსახურების ხელმისაწვდომობას.
ჯანდაცვის მინისტრის პოზიცია
2026 წლის 19 ნოემბერს ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ განაცხადა, რომ სამინისტრო მზად არის განიხილოს DRG ტარიფების ცვლილების შესახებ დასაბუთებული წინადადებები.
მინისტრის განმარტებით, ცალკეული მომსახურებების განახლებისა და ცვლილებების შესაძლებლობა ყოველთვის არსებობს, თუმცა ტარიფების ზრდა არც სამინისტროსთვის და არც კლინიკებისთვის არ უნდა იქცეს თვითმიზნად.
მისი განცხადებით, პრიორიტეტია პაციენტისთვის უკეთესი ხარისხის სამედიცინო მომსახურების შეთავაზება. სამინისტრო მზად არის მოისმინოს არა მხოლოდ ფასების ზრდასთან დაკავშირებული მოთხოვნები, არამედ წინადადებები იმის შესახებაც, თუ როგორ შეიძლება დაფინანსების ცვლილებამ მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას შეუწყოს ხელი.
ამ განცხადებაში მნიშვნელოვანია ორი გარემოება: სამინისტრო არ გამორიცხავს ტარიფების გადახედვას, თუმცა არც მათი საყოველთაო ზრდის გადაწყვეტილებაა გამოცხადებული. ცვლილების საფუძველი უნდა იყოს კონკრეტული საჭიროების დასაბუთება და პაციენტის საუკეთესო ინტერესი. [1]
სამედიცინო სექტორის მოთხოვნები
სამედიცინო სექტორის წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ მოქმედი ტარიფები ეკონომიკურ გამოწვევებსა და ინფლაციურ პროცესებს სრულად ვეღარ პასუხობს.
ჯანდაცვის ასოციაციის წარმომადგენლების მიერ გამოთქმული პოზიციის მიხედვით, საჭიროა ტარიფების პერიოდული, მათ შორის ყოველწლიური გადახედვის მექანიზმის შექმნა.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა რეანიმაციულ მომსახურებას, სადაც მკურნალობის ხარჯები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს პაციენტის მდგომარეობის, საჭირო სამედიცინო ჩარევებისა და მკურნალობის ხანგრძლივობის მიხედვით. [2]
ამ საკითხის შეფასებისას მნიშვნელოვანია, რომ კლინიკების ფინანსური მოთხოვნები დამოუკიდებლად გადამოწმდეს. ამისთვის საჭიროა სამედიცინო შემთხვევების რეალური დანახარჯების, გამოყენებული რესურსებისა და მკურნალობის შედეგების შედარება.
რა უნდა შეიცვალოს ტარიფების გადახედვის შემთხვევაში?
ტარიფების განახლების პროცესი რამდენიმე პრინციპს უნდა დაეფუძნოს:
-
პერიოდული განახლება: ტარიფების შესაბამისობის რეგულარული შემოწმება ეკონომიკურ და სამედიცინო ცვლილებებთან;
-
კლინიკური სირთულის გათვალისწინება: განსაკუთრებით რთული შემთხვევების ადეკვატური დაფინანსება;
-
ხარისხის კონტროლი: დაფინანსების ცვლილების დაკავშირება პაციენტის უსაფრთხოებისა და მკურნალობის შედეგების მაჩვენებლებთან;
-
გამჭვირვალობა: ტარიფების განსაზღვრის მეთოდოლოგიისა და ცვლილებების დასაბუთების საჯარო ხელმისაწვდომობა;
-
პაციენტის ფინანსური დაცვა: იმის უზრუნველყოფა, რომ დაფინანსების ცვლილებამ მოსახლეობისთვის დამატებითი ფინანსური ბარიერები არ შექმნას.
სისტემის განვითარებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია სამედიცინო დაწესებულებების მონაცემების სიზუსტე, დიაგნოზების სწორი კოდირება და დაფინანსების პროცესის დამოუკიდებელი აუდიტი.
საქართველოს სამედიცინო და აკადემიურ სივრცეში ამ საკითხების განხილვა მნიშვნელოვანია. საქართველოს სამედიცინო ჟურნალი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ჯანდაცვის დაფინანსების, კლინიკური ხარისხისა და სისტემური რეფორმების კვლევითი შედეგების პროფესიული გავრცელებისთვის.
ხარისხის მართვისა და სამედიცინო დაწესებულებების სტანდარტებთან შესაბამისობის საკითხები კი დაკავშირებულია certificate.ge-ზე წარმოდგენილ ხარისხისა და სერტიფიკაციის მიმართულებებთან.
ჯანდაცვის სისტემის ცვლილებების შესახებ საზოგადოებისთვის გასაგები, ფაქტებზე დაფუძნებული ინფორმაციის მიწოდება მნიშვნელოვანია publichealth.ge-სა და sheniekimi.ge-ს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საინფორმაციო საქმიანობისთვისაც.
მითები და რეალობა
მითი 1: DRG ტარიფების ზრდა ავტომატურად გააუმჯობესებს სამედიცინო მომსახურების ხარისხს.
რეალობა: დაფინანსების ზრდა ხარისხის გაუმჯობესების გარანტია არ არის. საჭიროა თანხის მიზნობრივი გამოყენება, ხარისხის კრიტერიუმების განსაზღვრა და მკურნალობის შედეგების მონიტორინგი.
მითი 2: DRG სისტემის მიზანი მხოლოდ კლინიკებისთვის ხარჯების შემცირებაა.
რეალობა: სისტემის მიზანია ჰოსპიტალური მომსახურების დაფინანსების სტანდარტიზაცია, ხარჯების მართვის გაუმჯობესება და რესურსების უფრო ეფექტიანი გამოყენება. ამავე დროს, აუცილებელია პაციენტისთვის ადეკვატური მომსახურების უზრუნველყოფა.
მითი 3: თუ კლინიკა ტარიფის ზრდას ითხოვს, ეს აუცილებლად ნიშნავს, რომ მოქმედი დაფინანსება არასაკმარისია.
რეალობა: მოთხოვნა საჭიროებს ფინანსურ და კლინიკურ დასაბუთებას. უნდა შეფასდეს კონკრეტული მომსახურების თვითღირებულება, გამოყენებული რესურსები და არსებული დაფინანსების შესაბამისობა.
მითი 4: მინისტრის განცხადება ნიშნავს, რომ DRG ტარიფები უკვე გაიზარდა.
რეალობა: მინისტრმა მხოლოდ მზადყოფნა გამოხატა დასაბუთებული წინადადებების მოსასმენად და საჭიროების შემთხვევაში ცვლილებების განსახილველად. ტარიფების ზრდის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება წარმოდგენილი განცხადებიდან არ გამომდინარეობს.
მითი 5: DRG სისტემის პირობებში ყველა პაციენტი ერთნაირ თანხას იხდის.
რეალობა: პაციენტის თანაგადახდა დამოკიდებულია დაფინანსების კონკრეტულ პირობებზე, მომსახურების სახეობასა და შესაბამის ბენეფიციარულ კატეგორიაზე. სხვადასხვა სამედიცინო შემთხვევის ფინანსური პირობები შეიძლება განსხვავდებოდეს.
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
რა არის DRG სისტემა?
ეს არის ჰოსპიტალური მომსახურების დაფინანსების მეთოდი, რომლის მიხედვითაც სამედიცინო დაწესებულება ანაზღაურებას იღებს პაციენტის დიაგნოზისა და მკურნალობის შემთხვევის შესაბამისი ჯგუფის მიხედვით.
როდის დაინერგა DRG სისტემა საქართველოში?
საქართველოში დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების დაფინანსების მოდელი 2022 წლის ნოემბრიდან ამოქმედდა.
რატომ ითხოვენ კლინიკები ტარიფების გადახედვას?
სექტორის წარმომადგენლების განმარტებით, მოქმედი ტარიფები სრულად ვერ პასუხობს ინფლაციასა და სამედიცინო მომსახურების რეალური დანახარჯების ცვლილებას. განსაკუთრებით პრობლემურად სახელდება რეანიმაციული მომსახურების დაფინანსება.
აპირებს თუ არა ჯანდაცვის სამინისტრო ტარიფების გაზრდას?
მინისტრმა განაცხადა, რომ მზად არის მოისმინოს დასაბუთებული წინადადებები და საჭიროების შემთხვევაში განიხილოს ტარიფების ცვლილება. კონკრეტული გადაწყვეტილება ჯერ არ გამოცხადებულა.
რამდენად შეამცირა DRG სისტემამ პაციენტების თანაგადახდები?
ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიშის მიხედვით, პაციენტების თანაგადახდების საშუალო წილი 27%-დან 12%-მდე შემცირდა.
ნიშნავს თუ არა ტარიფების ზრდა, რომ პაციენტებს მეტი თანხის გადახდა მოუწევთ?
აუცილებლად არა. თუ დაფინანსების ზრდა სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში მოხდება და პაციენტის თანაგადახდის პირობები უცვლელი დარჩება, კლინიკისთვის ანაზღაურების ზრდა ავტომატურად არ ნიშნავს პაციენტის გადასახდელის ზრდას. საბოლოო შედეგი დამოკიდებული იქნება კონკრეტული ცვლილების შინაარსსა და რეგულაციებზე.
რატომ არის მნიშვნელოვანი რეანიმაციული მომსახურების ტარიფების ცალკე შეფასება?
რეანიმაციაში მკურნალობა ხშირად მოითხოვს მაღალტექნოლოგიურ აღჭურვილობას, უწყვეტ მონიტორინგს, ძვირადღირებულ მედიკამენტებსა და მრავალპროფილური პერსონალის მონაწილეობას. ამიტომ აუცილებელია დაფინანსება რეალური კლინიკური საჭიროებების შესაბამისად განისაზღვროს.
დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით
საქართველოში DRG დაფინანსების სისტემის შესაძლო გადახედვა ჯანდაცვის პოლიტიკის მნიშვნელოვანი საკითხია. ერთი მხრივ, სამედიცინო დაწესებულებებს სჭირდებათ რეალურ დანახარჯებთან შესაბამისი დაფინანსება, რათა შეძლონ ხარისხიანი და უსაფრთხო მომსახურების მიწოდება. მეორე მხრივ, სახელმწიფოს ვალდებულებაა, უზრუნველყოს საბიუჯეტო რესურსების ეფექტიანი გამოყენება და პაციენტების ფინანსური დაცვა.
ჯანდაცვის მინისტრის 2026 წლის 19 ნოემბრის განცხადება მიუთითებს, რომ სამინისტრო ტარიფების ცვლილების შესაძლებლობას არ გამორიცხავს, თუმცა გადაწყვეტილების აუცილებელ პირობად შესაბამის დასაბუთებასა და პაციენტის ინტერესებს მიიჩნევს.
შემდგომი ნაბიჯების შეფასებისას გადამწყვეტი იქნება, შეიქმნება თუ არა ტარიფების პერიოდული გადახედვის გამჭვირვალე მექანიზმი, რომელიც გაითვალისწინებს ინფლაციას, სამედიცინო მომსახურების რეალურ თვითღირებულებას, კლინიკური შემთხვევების სირთულესა და მკურნალობის ხარისხს.
DRG სისტემის წარმატება მხოლოდ იმით არ უნდა შეფასდეს, რამდენად მცირდება სახელმწიფო დანახარჯი ან რამდენად იზრდება კლინიკების დაფინანსება. მთავარი კრიტერიუმი უნდა იყოს პაციენტის მიერ მიღებული მომსახურების უსაფრთხოება, ეფექტიანობა და ფინანსური ხელმისაწვდომობა.
საბოლოო მიზანი უნდა იყოს ისეთი დაფინანსების მოდელი, რომელიც სამედიცინო დაწესებულებებს მდგრადი საქმიანობის შესაძლებლობას მისცემს, სახელმწიფოს ფინანსურ პასუხისმგებლობას შეინარჩუნებს და პაციენტს ხარისხიანი მკურნალობის მიღების შესაძლებლობას გაუუმჯობესებს.
წყაროები
-
InterpressNews. მიხეილ სარჯველაძე — პრიორიტეტულია, რომ DRG-ის პროცესში პირველ რიგში საყურადღებო იყოს სამედიცინო სერვისის ხარისხი. 19 November 2026. ბმული
-
BMG. DRG-ის ტარიფები გადახედვას საჭიროებს, კრიტიკულია რეანიმაციის ნაწილი — „ჯანდაცვის ასოციაცია“. 9 May 2026. ბმული
-
World Health Organization. Quality health services. 19 May 2025. ბმული
-
World Health Organization, OECD, World Bank. Delivering quality health services: a global imperative for universal health coverage. Geneva: WHO; 2018. ბმული
-
European Observatory on Health Systems and Policies. Payment mechanisms. ბმული
-
საქართველოს პარლამენტი. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მოხსენება სამთავრობო პროგრამის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ. ბმული
-
საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე. საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ. ბმული
რედაქციული შენიშვნა: ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის ანგარიშში მითითებული 27%-დან 12%-მდე შემცირება ასახავს პაციენტების თანაგადახდების საშუალო წილის ცვლილებას. ეს მაჩვენებელი არ უნდა გაიგივდეს მოსახლეობის ჯიბიდან გადახდების წილთან ჯანდაცვის მთლიან მიმდინარე დანახარჯებში. ტარიფების გადახედვის შესახებ მინისტრის განცხადება კი არ წარმოადგენს უკვე მიღებულ გადაწყვეტილებას.
sheniekimi.ge