ესპანეთის პრემიერ-მინისტრმა პედრო სანჩესმა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები 29 ნოემბერს დანიშნა. გადაწყვეტილება ქვეყანაში საცხოვრებლის ქირის გაძვირების წინააღმდეგ მასობრივი საპროტესტო აქციების ფონზე და მას შემდეგ მიიღო, რაც პარლამენტმა მთავრობის მიერ საცხოვრებლის კრიზისის დასაძლევად მომზადებული ორი მნიშვნელოვანი დეკრეტი დაბლოკა.
3 ოქტომბერს ესპანეთის დაახლოებით 50 ქალაქში ათიათასობით ადამიანი გამოვიდა ქუჩაში. მადრიდში, ხელისუფლების მონაცემებით, აქციაში დაახლოებით 70 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა. დემონსტრანტები საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას, ქირის ზრდის შეჩერებას და მოიჯარეების უკეთ დაცვას ითხოვდნენ.
პროტესტების ერთ-ერთი მიზეზი გახდა მადრიდში 87 წლის მარიკარმენ აბასკალის სახლიდან გამოსახლების შემთხვევაც, რომელმაც 2500 ევრომდე გაზრდილი ქირა ვეღარ გადაიხადა. მოხუცი ქალი სახლიდან საკაცით გამოიყვანეს, რის შემდეგაც იგი საავადმყოფოში მოათავსეს. ამ ფაქტმა ქვეყანაში დიდი საზოგადოებრივი გამოხმაურება გამოიწვია. მთავრობის მიერ მომზადებული დეკრეტები, რომლებიც ქირის გადაუხდელობისთვის გარკვეულ შემთხვევებში 2030 წლამდე გამოსახლებების შეჩერებას, დროებითი და ოთახების გაქირავების რეგულირებასა და უძრავი ქონების სპეკულაციური შესყიდვების საწინააღმდეგო ზომებს ითვალისწინებდა. მათ წინააღმდეგ ხმა მისცეს როგორც მემარჯვენე ოპოზიციურმა „სახალხო პარტიამ“ (PP) და ულტრამემარჯვენე Vox-მა, ისე კატალონიურმა Junts-მა.
სანჩესის კოალიციურ (PSOE და Sumar) მთავრობას პარლამენტში მყარი უმრავლესობა არ აქვს და გადაწყვეტილებების მისაღებად რამდენიმე მცირე პარტიის, მათ შორის, Junts-ის მხარდაჭერა სჭირდება. საცხოვრებლის საკითხზე მარცხმა კიდევ ერთხელ აჩვენა, რამდენად რთულია მთავრობისთვის საკანონმდებლო ინიციატივების გატანა. სწორედ ამ ვითარებაში გადაწყვიტა სანჩესმა არჩევნების დაახლოებით ცხრა თვით ადრე ჩატარება – ესპანეთში მორიგი საპარლამენტო არჩევნები 2027 წლის ზაფხულში იყო დაგეგმილი.
რა შანსები აქვთ სანჩესსა და მის მთავარ კონკურენტებს?
არჩევნებამდე თითქმის ორი თვე რჩება და საბოლოო შედეგზე საუბარი ჯერ ნაადრევია, თუმცა ბოლო გამოკითხვები ამ ეტაპზე სანჩესის PSOE-სთვის მარტივ სურათს არ აჩვენებს.
ბოლო გამოკითხვები აჩვენებს, რომ წინასაარჩევნო სურათი ერთგვაროვანი არ არის. 40dB-ის უახლეს კვლევაში PP-სა და Vox-ს ერთად 50%-იანი მხარდაჭერა აქვთ, მაშინ როცა სექტემბრის CIS-ის კვლევაში PSOE პირველ ადგილზე იყო (31%-ით). ამასთან, 40dB-ის კვლევა 28 სექტემბერს დასრულდა – პარლამენტის მიერ საცხოვრებელთან დაკავშირებული ორი დეკრეტის ჩაგდებამდე – ამიტომ ბოლო პოლიტიკური მოვლენების გავლენა მასში ასახული არ არის.
სანჩესისთვის საარჩევნოდ მთავარი გამოწვევა იქნება, შეძლებს თუ არა საცხოვრებლის კრიზისის თემის გადაქცევას მემარცხენე ამომრჩევლის მობილიზაციის ფაქტორად. მისი კონკურენტები კი კამპანიის ცენტრში მთავრობის მუშაობის კრიტიკას, მათ შორის, კორუფციის საქმეებსა და სხვა პოლიტიკურ პრობლემებს აყენებენ.
ამრიგად, 29 ნოემბრის ვადამდელი არჩევნების წინ ესპანეთში ორი მთავარი საკითხი იკვეთება: საცხოვრებლის კრიზისი, რომელმაც ათიათასობით ადამიანი ქუჩაში გამოიყვანა და პოლიტიკური ძალების შესაძლებლობა, ეს უკმაყოფილება არჩევნებში მხარდაჭერად გარდაქმნან. საბოლოო შედეგზე კი მნიშვნელოვანი გავლენა შეიძლება იქონიოს როგორც მემარცხენე პარტიების თანამშრომლობამ, ისე PP-სა და Vox-ს შორის ძალთა განაწილებამ.
ნანა ძნელაძე
ამავე თემაზე: ესპანეთში მასობრივი საპროტესტო აქციები გაიმართა – რას აპროტესტებენ მოქალაქეები
nostal.ge ახალი ამბები