შესავალი — ანალიტიკური კომენტარი
ზეითუნის ზეთი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კვების რაციონის ხარისხის შეფასებისას, რადგან ის ხმელთაშუა ზღვის ტიპის კვების ერთ-ერთი ძირითადი კომპონენტია და შეიცავს როგორც უჯერი ცხიმოვანი მჟავების, ისე ბიოლოგიურად აქტიური ნაერთების ნარევს. თუმცა ყველა ზეითუნის ზეთს ერთნაირი შემადგენლობა და კვებითი თვისებები არ აქვს. სწორედ ამიტომ მომხმარებლისთვის მხოლოდ ბოთლზე არსებული წარწერა „ექსტრა ვირჯინი“ ყოველთვის არ არის საკმარისი იმის გასაგებად, რამდენ პოლიფენოლს შეიცავს კონკრეტული პროდუქტი. [1]
განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლები — მცენარეული ნაერთების ჯგუფი, რომელშიც შედის ჰიდროქსიტიროზოლი, ტიროზოლი და მათი წარმოებულები. ევროკავშირის კანონმდებლობით დაშვებულია კონკრეტული ჯანმრთელობის მტკიცება ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლებთან დაკავშირებით: მათ შეუძლიათ ხელი შეუწყონ სისხლის ლიპიდების დაცვას ოქსიდაციური სტრესისგან. თუმცა ასეთი მტკიცების გამოყენება ნებადართულია მხოლოდ იმ ზეთისთვის, რომელიც შეიცავს არანაკლებ 5 მგ ჰიდროქსიტიროზოლსა და მის წარმოებულებს 20 გ ზეთში. ამასთან, მითითებული ეფექტი დაკავშირებულია დღეში 20 გ ზეთის მიღებასთან. [2]
ეს მნიშვნელოვანი განსხვავებაა: „ექსტრა ვირჯინი“ ზეთის კომერციულ კატეგორიას განსაზღვრავს, ხოლო პოლიფენოლების კონკრეტული შემცველობა სხვა მახასიათებელია. შესაბამისად, ხარისხიანი პროდუქტის არჩევისას მომხმარებელმა შესაძლებელია ყურადღება მიაქციოს არა მხოლოდ კატეგორიის დასახელებას, არამედ მოსავლის თარიღს, შეფუთვას, შენახვის პირობებს და, როდესაც ხელმისაწვდომია, პოლიფენოლების ლაბორატორიულ მაჩვენებლებს.
Sheni Network
პრობლემის აღწერა
ზეითუნის ზეთის არჩევისას მომხმარებელი ხშირად ეყრდნობა ბოთლის დიზაინს, ფასს, წარმოშობის ქვეყანას ან წარწერას „ექსტრა ვირჯინი“. ამ ნიშნებიდან ზოგიერთი შეიძლება სასარგებლო იყოს, მაგრამ არც ერთი მათგანი ცალკე არ გვაძლევს სრულ ინფორმაციას ზეთის პოლიფენოლების შემცველობის შესახებ.
„ექსტრა ვირჯინი“ ნიშნავს ზეითუნის ზეთის უმაღლესი ხარისხის კატეგორიას ხელუხლებელ, ანუ ბუნებრივად მიღებულ ზეითუნის ზეთებს შორის. ამ კატეგორიის განსაზღვრაში მნიშვნელოვანია როგორც ქიმიური პარამეტრები, ისე სენსორული შეფასება. საერთაშორისო ზეითუნის საბჭო ცალკე განსაზღვრავს ზეითუნის ზეთის ხარისხის სტანდარტებსა და ლაბორატორიულ მეთოდებს, მათ შორის პოლიფენოლების განსაზღვრის მეთოდს. [3]
მაგრამ კატეგორია „ექსტრა ვირჯინი“ არ ნიშნავს, რომ ყველა ასეთი ზეთი ერთსა და იმავე რაოდენობის პოლიფენოლს შეიცავს. მათი შემცველობა დამოკიდებულია მრავალ ფაქტორზე: ზეთისხილის ჯიშზე, ნაყოფის სიმწიფის ხარისხზე, მოსავლის აღების დროსა და ტექნოლოგიურ პროცესებზე. ასევე მნიშვნელოვანია, როგორ და რამდენ ხანს ინახებოდა ზეთი მოსავლის აღებისა და დაწურვის შემდეგ. [4,5]
ამ საკითხს პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს საქართველოსთვისაც. ზეითუნის ზეთი ფართოდ გამოიყენება როგორც ყოველდღიურ, ისე დიეტურ კვებაში და მაღაზიებში მომხმარებელს სხვადასხვა წარმოშობისა და ფასის პროდუქტი ხვდება. ამიტომ საკვების ეტიკეტის სწორად წაკითხვა ჯანსაღი კვების შესახებ განათლების ნაწილია.
სამეცნიერო და კლინიკური ანალიზი
ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლები ერთგვაროვანი ნივთიერება არ არის. ეს არის სხვადასხვა ფენოლური ნაერთის ჯგუფი, რომლებიც ზეთის გემოს, არომატსა და დაჟანგვისადმი მდგრადობაში მონაწილეობენ. მათ შორის განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ჰიდროქსიტიროზოლსა და ტიროზოლს, აგრეთვე მათგან წარმოქმნილ რთულ ნაერთებს. [2,6]
პოლიფენოლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თვისება ანტიოქსიდანტურ მოქმედებას უკავშირდება. ორგანიზმში ლიპიდების, მათ შორის დაბალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების დაჟანგვა ათეროსკლეროზთან დაკავშირებული ბიოლოგიური პროცესების ერთ-ერთი კომპონენტია. სწორედ ამ მექანიზმის საფუძველზე განიხილებოდა ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლების შესაძლო დამცავი მოქმედება სისხლის ლიპიდებზე. [2]
მნიშვნელოვანია, რომ ეს ინფორმაცია სწორად განვმარტოთ. ევროკავშირის მიერ დაშვებული ჯანმრთელობის მტკიცება არ ამბობს, რომ ზეითუნის ზეთი კურნავს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს ან ცვლის სამედიცინო მკურნალობას. მტკიცება გაცილებით კონკრეტულია: შესაბამისი რაოდენობის პოლიფენოლების შემცველი ზეითუნის ზეთის მიღება ხელს უწყობს სისხლის ლიპიდების დაცვას ოქსიდაციური სტრესისგან. [2]
პოლიფენოლების რაოდენობა შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს სხვადასხვა ზეთში. კვლევებმა აჩვენა, რომ განსხვავებაზე გავლენას ახდენს როგორც ზეთისხილის ჯიში და სიმწიფის ეტაპი, ისე მოპოვების ტექნოლოგია. შესაბამისად, ორი პროდუქტი, რომელთა ეტიკეტზეც ორივეგან წერია „ექსტრა ვირჯინი“, შესაძლოა პოლიფენოლების მხრივ ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს. [4]
ამასთან, პოლიფენოლების შემცველობა მუდმივი არ არის. ზეთის დაძველებისა და არასწორი შენახვის დროს მათი რაოდენობა შეიძლება შემცირდეს. კვლევებში დაფიქსირდა, რომ სინათლისა და შედარებით მაღალი ტემპერატურის ზემოქმედება აჩქარებს დაჟანგვის პროცესებს და გავლენას ახდენს ფენოლური ნაერთების შენარჩუნებაზე. [5,7]
ამიტომ მნიშვნელოვანია ერთი მნიშვნელოვანი განსხვავების გაგება: კარგი ზეთის შეძენა და მისი სწორად შენახვა ერთი პროცესის ორი ნაწილია. მაღალი პოლიფენოლების შემცველი ზეთიც კი დროთა განმავლობაში დაკარგავს გარკვეულ ბიოაქტიურ ნაერთებს, თუ ის დიდხანს ინახება არასათანადო პირობებში.
სტატისტიკა და მტკიცებულებები
ევროკავშირის რეგულაციით ჯანმრთელობის შესაბამისი მტკიცების გამოყენებისთვის დადგენილია კონკრეტული ზღვარი — მინიმუმ 5 მგ ჰიდროქსიტიროზოლი და მისი შესაბამისი წარმოებულები 20 გ ზეითუნის ზეთში. ეს დაახლოებით 250 მგ-ს შეესაბამება ერთ კილოგრამ ზეთზე. [2]
ეს რიცხვი არ ნიშნავს, რომ 250 მგ/კგ-ზე ნაკლები პოლიფენოლის მქონე ზეითუნის ზეთი აუცილებლად დაბალი ხარისხის ან ჯანმრთელობისთვის არასასარგებლოა. ეს არის კონკრეტული ჯანმრთელობის მტკიცების გამოყენებისთვის დადგენილი საკანონმდებლო ზღვარი და არა ზოგადად „კარგი“ და „ცუდი“ ზეითუნის ზეთის უნივერსალური საზომი. [2,6]
კვლევები ასევე მიუთითებს, რომ ზეთის შენახვის პირობები მნიშვნელოვნად მოქმედებს პოლიფენოლების შენარჩუნებაზე. ერთ-ერთ კვლევაში 160 ექსტრა ვირჯინი ზეითუნის ზეთის შეფასებისას 12 თვის განმავლობაში, ბნელ პირობებში და დაახლოებით 20°C ტემპერატურაზე შენახვის შემდეგ, ფენოლური ნაერთების შემცირება საშუალოდ დაახლოებით 42%-ს შეადგენდა, თუმცა ცვლილების მასშტაბი მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა საწყისი შემადგენლობის მიხედვით. [7]
სხვა კვლევაში ზეითუნის ზეთის ნიმუშებში 15 თვის განმავლობაში განსხვავებული პირობების გავლენა შეისწავლეს და დაადგინეს, რომ სინათლისა და შედარებით მაღალი ტემპერატურის კომბინაციამ ფენოლური შემადგენლობის უფრო მნიშვნელოვანი ცვლილებები გამოიწვია. [5]
მოსავლისა და გადამუშავების პროცესიც მნიშვნელოვანია. კვლევამ, რომელმაც 228 პარტიის ზეთისხილი შეაფასა, აჩვენა, რომ ნაყოფის დაწურვამდე ხანგრძლივი შენახვისას ზეთის ზოგიერთი ხარისხობრივი მაჩვენებელი უარესდებოდა, ხოლო ფენოლური ნაერთების შემცველობა მცირდებოდა. [4]
ამ მონაცემებიდან გამომდინარე, „რაც უფრო ახალია, მით უკეთესი“ გარკვეულწილად პრაქტიკული წესია, თუმცა ის არ უნდა გავიგოთ ზედმეტად მარტივად. მხოლოდ მოსავლის თარიღი ვერ განსაზღვრავს ზეთის საერთო ხარისხს. მნიშვნელოვანია ჯიში, მოსავლის აღების პირობები, ნაყოფის მდგომარეობა, დაწურვის ტექნოლოგია და შემდგომი შენახვა.
საერთაშორისო გამოცდილება
ზეითუნის ზეთის ხარისხის შეფასება საერთაშორისო დონეზე ეფუძნება როგორც ქიმიურ, ისე სენსორულ და ტექნოლოგიურ კრიტერიუმებს. საერთაშორისო ზეითუნის საბჭო აქვეყნებს ზეითუნის ზეთის სავაჭრო სტანდარტებს, ლაბორატორიულ მეთოდებსა და შენახვის რეკომენდაციებს. მის მეთოდებში ცალკე არის გათვალისწინებული ზეთში ფენოლური ნაერთების განსაზღვრა. [3]
ევროკავშირში მომხმარებლისთვის ჯანმრთელობის მტკიცებები რეგულირდება კონკრეტული წესებით. ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლებთან დაკავშირებული მტკიცება სწორედ ამიტომ ვერ გამოიყენება ნებისმიერი „ექსტრა ვირჯინი“ პროდუქტის მიმართ ავტომატურად. საჭიროა დადგენილი შემადგენლობის შესაბამისობა. [2]
ეს მიდგომა მომხმარებლისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან საკვების ეტიკეტზე ჯანმრთელობის შესახებ ნებისმიერი განცხადება არ უნდა აღიქმებოდეს როგორც ზოგადი სამედიცინო დაპირება. ჯანმრთელობის მტკიცება ყოველთვის დაკავშირებულია კონკრეტულ ნივთიერებასთან, რაოდენობასთან და გამოყენების პირობებთან.
ასევე მნიშვნელოვანია შეფუთვა. ზეითუნის ზეთის საერთაშორისო რეკომენდაციები მიუთითებს, რომ პროდუქტის ხარისხის შესანარჩუნებლად საჭიროა მისი დაცვა სინათლის, სითბოსა და ჟანგბადის არასასურველი ზემოქმედებისგან. კვლევებიც ადასტურებს, რომ შეფუთვის ტიპი და სინათლის ზემოქმედება გავლენას ახდენს ზეთის დაჟანგვის პროცესზე. [3,8]
პრაქტიკული თვალსაზრისით ეს ნიშნავს, რომ მუქი მინის ბოთლი ან სხვა სინათლისგან დამცავი შეფუთვა ხშირად უფრო ხელსაყრელია გამჭვირვალე შეფუთვასთან შედარებით, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც პროდუქტი მაღაზიის თაროზე დიდი ხნის განმავლობაში სინათლის ქვეშ იმყოფება.
საქართველოს კონტექსტი
საქართველოში ზეითუნის ზეთის არჩევისას მომხმარებლისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანა არის ეტიკეტზე არსებული ინფორმაციის სწორად წაკითხვა და ჯანმრთელობის შესახებ გადაჭარბებული დაპირებებისგან თავის არიდება.
პირველ რიგში, ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რომ პროდუქტზე მითითებული იყოს ზეთის კატეგორია და წარმოშობასთან დაკავშირებული ინფორმაცია. თუ მწარმოებელი დამატებით მიუთითებს პოლიფენოლების რაოდენობას ან კონკრეტული ფენოლური ნაერთების ლაბორატორიულ მაჩვენებელს, ეს მომხმარებლისთვის დამატებითი ინფორმაციის წყაროა. თუმცა ნებისმიერი ასეთი მონაცემი სასურველია შეფასდეს მისი საზომი ერთეულის, ლაბორატორიული მეთოდის და პროდუქტის პარტიის გათვალისწინებით.
მეორე მნიშვნელოვანი საკითხია შენახვა. სახლში შეძენილი ზეთი უმჯობესია ინახებოდეს გრილ, ბნელ ადგილას და მჭიდროდ დახურულ ჭურჭელში. მისი გაზქურის გვერდით, ფანჯრის რაფაზე ან სხვა მუდმივად თბილ და განათებულ ადგილას დატოვება სასურველი არ არის. [3,8]
მესამე საკითხია რაოდენობა. ზეითუნის ზეთი, მიუხედავად მისი სასარგებლო კომპონენტებისა, ენერგეტიკულად მდიდარი პროდუქტია. ამიტომ მისი ჯანმრთელობისთვის შესაძლო სარგებელი არ ნიშნავს, რომ დიდი რაოდენობით მიღება უკეთესია.
სანდო სამედიცინო და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინფორმაციის მოძიებისას მომხმარებლისთვის მნიშვნელოვანია წყაროს ხარისხის შეფასებაც. ქართულ სამედიცინო საინფორმაციო სივრცეში სამეცნიერო და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საკითხებზე დამატებითი მასალების მოძიება შესაძლებელია შენი ექიმის პლატფორმაზე და Public Health Georgia-ს აკადემიურ რესურსებში. სამედიცინო კვლევებისა და ხარისხის საკითხების უფრო ფართო კონტექსტისთვის შესაბამისი წყაროა საქართველოს სამედიცინო ჟურნალი, ხოლო ხარისხის, სერტიფიცირებისა და სტანდარტების საკითხებზე — Certificate.ge.
მნიშვნელოვანია, რომ არც ერთი საინფორმაციო რესურსი არ უნდა ჩაანაცვლოს კონკრეტული პროდუქტის ლაბორატორიული შემოწმება ან ოფიციალური რეგულაცია, როდესაც საკითხი პროდუქტის შესაბამისობის დადასტურებას ეხება.
მითები და რეალობა
მითი: ყველა „ექსტრა ვირჯინი“ ზეითუნის ზეთი ერთნაირი რაოდენობის პოლიფენოლს შეიცავს.
რეალობა: პოლიფენოლების შემცველობა სხვადასხვა ზეთში მნიშვნელოვნად განსხვავდება. მასზე გავლენას ახდენს ზეთისხილის ჯიში, სიმწიფე, მოსავლის პირობები, მოპოვების ტექნოლოგია და შენახვა. [4,5]
მითი: თუ ზეთი მწარეა და ყელში მსუბუქ წვას იწვევს, ეს ავტომატურად ნიშნავს, რომ მასში პოლიფენოლები მაღალი რაოდენობითაა.
რეალობა: სიმწარე და ყელში წიწაკის მსგავსი შეგრძნება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ზეთის ფენოლურ ნაერთებთან და სენსორულ მახასიათებლებთან, მაგრამ გემოს შეგრძნებით პოლიფენოლების რაოდენობის ზუსტად განსაზღვრა შეუძლებელია. ამისთვის ლაბორატორიული ანალიზია საჭირო. საერთაშორისო ზეითუნის საბჭო ზეთის შეფასებისთვის როგორც სენსორულ, ისე ქიმიურ მეთოდებს იყენებს. [3]
მითი: რაც უფრო ძვირია ზეითუნის ზეთი, მით უფრო მეტი პოლიფენოლი აქვს.
რეალობა: ფასი თავისთავად პოლიფენოლების რაოდენობის ლაბორატორიული მაჩვენებელი არ არის. პროდუქტის შეფასებისას საჭიროა ეტიკეტის, წარმოშობის, მოსავლის თარიღის, შეფუთვისა და ხელმისაწვდომი ანალიზური მონაცემების ერთობლივი გათვალისწინება.
მითი: ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ეფექტის მისაღებად რაც შეიძლება მეტი ზეითუნის ზეთი უნდა მივიღოთ.
რეალობა: ევროკავშირის კონკრეტული ჯანმრთელობის მტკიცება ეხება დღეში 20 გ ზეითუნის ზეთის მიღებას შესაბამისი პოლიფენოლების შემცველობის შემთხვევაში. ეს არ წარმოადგენს რეკომენდაციას ზეთის დიდი რაოდენობით მოხმარებისთვის და არ ცვლის დაბალანსებული კვების ზოგად პრინციპებს. [2]
ხშირად დასმული კითხვები (Q&A)
უნდა ვიყიდოთ მხოლოდ „ექსტრა ვირჯინი“ ზეითუნის ზეთი?
„ექსტრა ვირჯინი“ წარმოადგენს ზეითუნის ზეთის მაღალ ხარისხობრივ კატეგორიას, მაგრამ კონკრეტული პროდუქტის არჩევისას შესაძლებელია სხვა მახასიათებლების გათვალისწინებაც. თუ მთავარი მიზანი პოლიფენოლების მიღებაა, მხოლოდ კატეგორიის დასახელება საკმარისი ინფორმაცია არ არის.
როგორ გავიგოთ, რამდენი პოლიფენოლია ზეთში?
თუ მწარმოებელი ამ ინფორმაციას მიუთითებს, უნდა მოძებნოთ ლაბორატორიული მაჩვენებელი და მისი საზომი ერთეული. ზუსტი რაოდენობის დადგენა გემოთი, ფერით ან ბოთლის დიზაინით შეუძლებელია.
მნიშვნელოვანია თუ არა მოსავლის თარიღი?
დიახ, ეს სასარგებლო ინფორმაციაა. დროთა განმავლობაში ზეთის ხარისხობრივი და ფენოლური მახასიათებლები შეიძლება შეიცვალოს. თუმცა მხოლოდ მოსავლის თარიღი არ არის საკმარისი პროდუქტის ხარისხის შესაფასებლად. [4,7]
რა შეფუთვაა სასურველი?
ზეთი უნდა იყოს დაცული სინათლისა და სითბოსგან. ამიტომ პრაქტიკულად უფრო ხელსაყრელია ისეთი შეფუთვა, რომელიც სინათლის ზემოქმედებას ამცირებს. [3,8]
ნიშნავს თუ არა პოლიფენოლების მაღალი შემცველობა, რომ ზეთი წამალია?
არა. ზეითუნის ზეთი საკვები პროდუქტია. კონკრეტული ჯანმრთელობის მტკიცება ეხება სისხლის ლიპიდების დაცვას ოქსიდაციური სტრესისგან და არ ნიშნავს დაავადების მკურნალობას ან პრევენციის გარანტიას. [2]
შეიძლება თუ არა ზეითუნის ზეთის შენახვა გაზქურის გვერდით?
სასურველი არ არის. სითბო და სინათლე აჩქარებს ზეთის ხარისხის გაუარესებას. უმჯობესია ზეთი შეინახოთ გრილ, ბნელ ადგილას და ჭურჭელი მჭიდროდ დახუროთ. [3,8]
დასკვნა — საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პერსპექტივით
ზეითუნის ზეთის არჩევისას ყველაზე მნიშვნელოვანი არის იმის გაცნობიერება, რომ ერთი წარწერა ვერ აღწერს პროდუქტის ყველა კვებით და ბიოლოგიურ თვისებას. „ექსტრა ვირჯინი“ მნიშვნელოვანი ხარისხობრივი კატეგორიაა, მაგრამ ის კონკრეტულად არ მიუთითებს პოლიფენოლების რაოდენობაზე.
თუ მომხმარებელი პოლიფენოლების შემცველობას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს, სასარგებლოა ისეთი პროდუქტის მოძიება, რომლის ეტიკეტზე ან მწარმოებლის დოკუმენტაციაში წარმოდგენილია შესაბამისი ლაბორატორიული მონაცემები. ამასთან, ყურადღება უნდა მიექცეს მოსავლის თარიღს, შეფუთვასა და შენახვის პირობებს.
მნიშვნელოვანია აგრეთვე ჯანმრთელობის შესახებ მტკიცებების სწორად გაგება. ევროკავშირის რეგულაციით დაშვებული კონკრეტული მტკიცება დაკავშირებულია ზეითუნის ზეთის პოლიფენოლების მიერ სისხლის ლიპიდების ოქსიდაციური სტრესისგან დაცვასთან და მოქმედებს მხოლოდ განსაზღვრული შემადგენლობისა და მოხმარების პირობების შემთხვევაში. ეს არ არის სამედიცინო დაპირება და არ ნიშნავს, რომ ზეითუნის ზეთი გულ-სისხლძარღვთა დაავადების სამკურნალო საშუალებაა. [2]
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თვალსაზრისით, მომხმარებლისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი უნარი არის არა ერთი კონკრეტული პროდუქტის არჩევა, არამედ ეტიკეტზე მოცემული ინფორმაციის კრიტიკულად შეფასება. ხარისხიანი კვება ეფუძნება მთლიან რაციონს, საკვების მრავალფეროვნებასა და ზომიერებას, ხოლო ზეითუნის ზეთი ამ სისტემის მხოლოდ ერთ-ერთი კომპონენტია.
წყაროები
- International Olive Council. Trade Standard Applying to Olive Oils and Olive-Pomace Oils; Standards and Methods. Madrid: International Olive Council. International Olive Council — Standards and Methods
- European Commission. Commission Regulation (EU) No 432/2012 of 16 May 2012 establishing a list of permitted health claims made on foods. EUR-Lex — Regulation (EU) No 432/2012
- International Olive Council. Best Practice Guidelines for the Storage of Olive Oils and Olive-Pomace Oils for Human Consumption. Madrid: International Olive Council; 2018. International Olive Council — Storage Guidelines
- Rotondi A, Morrone L, Bertazza G, Neri L. Effect of Duration of Olive Storage on Chemical and Sensory Quality of Extra Virgin Olive Oils. Foods. 2021;10(10):2296. PubMed — Effect of Duration of Olive Storage on Chemical and Sensory Quality of Extra Virgin Olive Oils
- Cecchi L, et al. Content Variations in Oleocanthalic Acid and Other Phenolic Compounds in Extra-Virgin Olive Oil during Storage. Foods. 2022. PubMed — Content Variations in Oleocanthalic Acid and Other Phenolic Compounds in Extra-Virgin Olive Oil during Storage
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. Scientific Opinion related to health claims on olive oil polyphenols. EFSA Journal. 2011;9(4):2033. EFSA — Health claims
- Gómez-Rico A, et al. The decrease in the health benefits of extra virgin olive oil during storage is conditioned by the initial phenolic profile. Food Chemistry. 2020;327:127730. PubMed — The decrease in the health benefits of extra virgin olive oil during storage
- Di Giovacchino L, et al. Effect of light exposure on the quality of extra virgin olive oils according to their chemical composition. Food Chemistry. 2017. PubMed — Effect of light exposure on the quality of extra virgin olive oils
- Tsimidou MZ, et al. In House Validated UHPLC Protocol for the Determination of the Total Hydroxytyrosol and Tyrosol Content in Virgin Olive Oil Fit for the Purpose of the Health Claim Introduced by the EC Regulation 432/2012. Molecules. 2019. PubMed — Determination of Hydroxytyrosol and Tyrosol Content in Virgin Olive Oil
ამ სტატიის ციტირება (Vancouver)
Dr. Giorgi Pkhakadze. იცით, რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება ზეითუნის ზეთის არჩევისას? [Internet]. თბილისი: Sheniekimi.ge; 2026 [ციტირებულია: 2026 სექ 28]. ხელმისაწვდომია: https://sheniekimi.ge/2026/09/28/%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%97-%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a1-%e1%83%a3%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%90-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%90%e1%83%a5%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%9d%e1%83%97-%e1%83%a7%e1%83%a3/
sheniekimi.ge
sheniekimi.ge