ბარბადოსის ლაბორატორია ჯანმოს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ზედამხედველობის ჰაბი ხდება

✓ რედაქციულად განხილული პროფ. გიორგი ფხაკაძე, MD, MPH, PhD — GMJ რედაქცია

პანამერიკული ჯანდაცვის ორგანიზაციამ (PAHO) და ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) ოფიციალურად დაასახელეს ბარბადოსის ლაბორატორია, როგორც ჯანმოს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის (AMR) ზედამხედველობის თანამშრომლობის ცენტრი, PAHO-ს 2026 წლის 22 ივნისის განცხადების მიხედვით. ეს აღნიშვნა ასახავს რეგიონალური შეშფოთების ზრდას წამლებზე რეზისტენტული პათოგენების გაჩენისა და გავრცელების შესახებ კარიბის ზღვისა და ლათინური ამერიკის რეგიონებში და ბარბადოსს აყენებს ტექნიკურ ჰაბად ანტიმიკრობული რეზისტენტობის საფრთხეების მონიტორინგისა და რეაგირებისათვის ამერიკის კონტინენტებზე.

რას ნიშნავს აღნიშვნა რეგიონალური ჯანდაცვის სისტემებისთვის

პანამერიკული ჯანდაცვის ორგანიზაცია, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეგიონალური ოფისი ამერიკის კონტინენტებისთვის, აცხადებს აღნიშვნას, როგორც რეგიონში ზედამხედველობის ინფრასტრუქტურის გაძლიერების ვალდებულების ნაწილს. WHO-ს თანამშრომლობის ცენტრები არიან ინსტიტუტები, რომლებიც ოფიციალურად აღიარებულია ორგანიზაციის მიერ გლობალური ჯანდაცვის პრიორიტეტებთან შესაბამისი ტექნიკური სამუშაოების შესრულებისათვის და წევრ ქვეყნებს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მიზნების მიღწევაში ეხმარებიან.

PAHO-ს განცხადების მიხედვით, ბარბადოსის ობიექტი იმოქმედებს როგორც რეფერენს ლაბორატორია ანტიმიკრობული მგრძნობელობის ტესტირებისათვის და კოორდინაციას გაუწევს ზედამხედველობის მონაცემების შეგროვებას კარიბის ზღვის რეგიონში არსებული ჯანდაცვის დაწესებულებებიდან. ეს მოიცავს ბაქტერიული, სოკოვანი და პარაზიტული პათოგენების რეზისტენტობის შაბლონების მონიტორინგს, რომლებიც მნიშვნელოვან კლინიკურ და საზოგადოებრივ ჯანმრთელობის საფრთხეს ქმნიან რეგიონში.

ანტიმიკრობული რეზისტენტობა: რეგიონალური და გლობალური საგანგებო მდგომარეობა

WHO-ს შეფასებით, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა ყოველწლიურად დაახლოებით 1.27 მილიონი სიკვდილის მიზეზია და გლობალურად თითქმის 5 მილიონ სიკვდილთან არის ასოცირებული, რაც მას 21-ე საუკუნის ერთ-ერთ უმთავრეს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საფრთხედ აქცევს. კარიბის ზღვისა და ლათინური ამერიკის რეგიონებში წამლებზე რეზისტენტული ტუბერკულოზი, მეთიცილინზე რეზისტენტული სტაფილოკოკუს აურეუსი (MRSA) და ფლუოროქინოლონზე რეზისტენტული გრამ-უარყოფითი ბაქტერიები განსაკუთრებულ გამოწვევებს უქმნიან კლინიცისტებსა და ინფექციის პრევენციის პროგრამებს.

ბარბადოსის ლაბორატორიის WHO-ს თანამშრომლობის ცენტრად აღნიშვნა აღიარებს, რომ ლაბორატორიული შესაძლებლობებისა და ზედამხედველობის სისტემების გაძლიერება აუცილებელია რეზისტენტობის წინააღმდეგ ბრძოლაში. PAHO-სა და WHO-ს მიზანია რეგიონალური ჰაბების შექმნით გააუმჯობესონ გაჩენილი რეზისტენტობის შაბლონების ადრეული გამოვლენა, მხარი დაუჭირონ კლინიკურ გადაწყვეტილებებს და გააუმჯობესონ ინფექციის პრევენციის პოლიტიკა ამერიკის კონტინენტებზე. ეს სტატია GMJ News-ის გლობალური ჯანმრთელობის საფრთხეების და საერთაშორისო რეაგირების გაშუქების ნაწილია.

ზედამხედველობის ქსელების გაძლიერება ამერიკის კონტინენტებზე

ბარბადოსის ობიექტი იმუშავებს რეგიონში არსებულ სხვა AMR ზედამხედველობის ქსელებთან ერთად ბაქტერიების იდენტიფიკაციისა და მგრძნობელობის ტესტირების სტანდარტიზებული პროტოკოლების დასამყარებლად. ეს კოორდინაცია კრიტიკულად მნიშვნელოვანია საზღვრებს შორის შედარებადი მონაცემების გენერირებისთვის და გაჩენილი რეზისტენტობის საფრთხეებზე სწრაფი რეაგირებისთვის. პანამერიკული ჯანდაცვის ორგანიზაცია ხაზს უსვამს, რომ ასეთი ცენტრები ტექნიკურ რესურსებს წარმოადგენენ ლაბორატორიის პერსონალის ტრენინგისთვის და მცირე დაწესებულებების მხარდაჭერისთვის, რომლებსაც შეიძლება არ ჰქონდეთ შინაური ექსპერტიზა ან აღჭურვილობა.

აღნიშვნა ასევე აყენებს ბარბადოსს WHO-ს გლობალურ ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ზედამხედველობის სისტემაში (GLASS) მონაწილეობის შესაძლებლობაში, რომელიც აგროვებს სტანდარტიზებულ მონაცემებს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის შესახებ წევრი ქვეყნებიდან და ხელს უწყობს საერთაშორისო მონიტორინგსა და რეაგირებას. ლაბორატორიის როლის ფორმალიზებით ამ ჩარჩოში, აღნიშვნა უზრუნველყოფს, რომ კარიბის ზღვის რეგიონში რეზისტენტობის ტენდენციების მონაცემები წვლილი შეიტანოს როგორც რეგიონალურ, ასევე გლობალურ მტკიცებულებათა ბაზებში.

ბარბადოსის WHO-ს ანტიმიკრობული რეზისტენტობის ზედამხედველობის თანამშრომლობის ცენტრად აღნიშვნა ასახავს რეგიონალური შესაძლებლობების სტრატეგიულ ინვესტიციას წამლებზე რეზისტენტული პათოგენების გამოვლენასა და რეაგირებისთვის. რადგან რეზისტენტობა გლობალურად ვითარდება, კარგად რესურსირებული ლაბორატორიებზე დაფუძნებული ძლიერი ზედამხედველობის ქსელები აუცილებელია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დასაცავად ამერიკის კონტინენტებზე და მის მიღმა. ინფექციური დაავადებების ზედამხედველობისა და რეზისტენტობის მონიტორინგის შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის იხილეთ GMJ News-ის ხარისხისა და უსაფრთხოების ინიციატივების გაშუქება.

წყარო: პანამერიკული ჯანდაცვის ორგანიზაციის ახალი ამბების განცხადება, 2026 წლის 22 ივნისი