
სისხლის ქოლესტერინის დონე მნიშვნელოვანი წინაპირობაა გულის დაავადებებისთვის. რეგისტრირებული დიეტოლოგები და კარდიოლოგები განსაზღვრავენ კონკრეტულ საკვებს, რომელიც დაკავშირებულია გაზრდილ ქოლესტერინის დონეს, როგორც Verywell Health და EatingWell გამოკითხულმა სპეციალისტებმა აღნიშნეს.
მნიშვნელოვანი პუნქტები
- გადამუშავებული საკვები, რომელიც დიდი რაოდენობით გაჯერებულ და ტრანსფატებს შეიცავს, მნიშვნელოვნად აწევს LDL ქოლესტერინის დონეს
- დიეტა, რომელიც არ შეიცავს ხსნად სკოროვან ნივთიერებებს (მთლიანი მარცვალი, ხილი და ბოსტნეული), ვერ ამცირებს ქოლესტერინს ბუნებრივად
- რეგისტრირებული დიეტოლოგები რეკომენდაციას უწევენ მთლიანი საკვების დიეტის გამოყენებას ფარმაკოლოგიური ღირებულებების ალტერნატივად
- ქოლესტერინის რეაქცია ინდივიდუალურია; ინდივიდუალური მიდგომა მჯდელმედიცინის სპეციალისტთან რეკომენდებულია
დიეტის ნიმუშები და მათი გავლენა ქოლესტერინზე
დიეტოლოგების რეკომენდაციის საფუძველზე საკვების კატეგორიების მიერ LDL ქოლესტერინის ფარდობითი ტვირთი
წყარო: დიეტოლოგების რეკომენდაციები, Verywell Health და EatingWell | Georgian Medical Journal News
გადამუშავებული საკვები და ტრანსფატი—მთავარი ქოლესტერინის მამწამებელი
ტრანსფატი და გაჯერებული ცხიმები მდიდარი საკვები ყველაზე მეტად დაკავშირებულია აწეულ LDL (“ბოროტი”) ქოლესტერინის დონესთან, როგორც რეგისტრირებული დიეტოლოგები Verywell Health-ში აღნიშნავენ. ეს შეიცავს კომერციულად დამზადებულ საკვებს, ღრმად შემწვარ საკვებს და ნაწილობრივ ჰიდროჯენირებული ზეთების შემცველ პროდუქტებს—ნივრებში, რომელიც აშშ-ის საკვების და წამლების ადმინისტრაციის (FDA) მიერ რეგულირდება.
რეგისტრირებული დიეტოლოგები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ტრანსფატი აწევს LDL ქოლესტერინს და ამავე დროს ამცირებს HDL (“კარგ”) ქოლესტერინს, რაც ქოლესტერინის პროფილზე ორმაგ ნეგატიურ ეფექტს ქმნის. ამერიკის გულის ასოციაცია რეკომენდაციას უწევს გაჯერებული ცხიმების მოხმარების შეზღუდვას დღის სულ კალორიების 5-6%-ზე ნაკლებ რაოდენობაზე, თუმცა მრავალი გადამუშავებული საკვები ამ ზღვრებს მნიშვნელოვნად აჭარბებს.
არასაკმარისი დიეტის სკოროვანი ნივთიერებები ამცირებს ქოლესტერინის შემცირებას
დიეტა, რომელიც ადეკვატური ხსნადი სკოროვანი ნივთიერებები არ შეიცავს—ნაპოვნი მარცვლებში, ბოსტნეულში, ბობში და ხილში—ვერ გააქტიურებს ორგანიზმის პირველ ქოლესტერინის რეგულირების მექანიზმს. ხსნადი სკოროვანი ნივთიერებები ჰომოსტაზის მდინარე ნაწილებში მიკრო ჰომოსტაზის დიაფრაგმის რეჟიმში ხელს უშლის და გამოსახულებას აღვივებს, რეგისტრირებული დიეტოლოგების რეკომენდაციის მიხედვით, რომელიც EatingWell და Daily Express-ში გამოჩნდა.
გადამუშავებული ნახშირწყლები და გადამუშავებული მარცვალი მინიმალური სკოროვანი ნივთიერებები შეიცავენ და ტრიგლიცერიდებს (დაკავშირებული ქოლესტერინის მარკერი) შეიძლება აწიოს, რეგისტრირებული დიეტოლოგები აღნიშნავენ. მთლიანი მარცვალი სამაგიეროდ, 3–4 გრამი სკოროვანი ნივთიერება მის 1 პორციაზე შეიცავს და გრძელვადიან სარგებელს ითხოვს რეგულარული მოხმარების შემთხვევაში. სამედიცინო მტკიცებულების ზეპირი რეკომენდაციები რეკომენდაციას უწევს მინიმუმ 25–30 გრამი სკოროვანი ნივთიერების მოხმარებას დღეში ოპტიმალური ქოლესტერინის მართვისთვის.
ალკოჰოლი, დამატებული შაქარი და გადამუშავებული ცხიმები ქმნის მეტაბოლურ სტრესს
დამატებული შაქარი და ალკოჰოლის ზედმეტი მოხმარება აწევს ტრიგლიცერიდებს და შეიძლება ამცირებს HDL ქოლესტერინს ჰეპატური ლიპიდის მეტაბოლიზმის საშუალებით, კარდიოლოგების მიხედვით, რომლებიც Daily Express და AOL.com გაშუქების მიხედვით ციტირებული იყვნენ. მის შემცველი სასმელები, გაზაფხულის საკვები პროდუქტები და ალკოჰოლით გრძელვადიანი დიეტა თანმიმდევრულად დაკავშირებულია უნაყოფო ქოლესტერინის პროფილებთან.
ანალოგიურად, დიეტა ზეთოვანი ზეთების და გადამუშავებული ცხიმების მაღალი შემცველობით თანმიმდევრულად შეიძლება უწყოს ალერგიულ რეაქციას, თუ ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების დაბალანსება არ მოხდა, რამდენიმე დიეტოლოგის წყარო აღნიშნავს. ამ დიეტის ნიმუშებიდან მეტაბოლური სტრესი ამცირებს ორგანიზმის ქოლესტერინის ჰომოსტაზის მართვის შესაძლებლობას ბუნებრივად.
მთლიანი საკვების დიეტები აჩვენებს გაზომვადი სარგებელი
რეგისტრირებული დიეტოლოგები, რომლებიც რამდენიმე გამოცემაში გამოკითხულები იყვნენ, ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ მთლიანი საკვების დიეტის ნიმუშები—განსაკუთრებით მცენარეული საკვებით მდიდარი, თევზი, კაკალი და ბოსტნეული—აჰყვან სამედიცინო მტკიცებულების გამოკითხვის ქოლესტერინის შემცირების. Verywell Health აცხადებს, რომ დიეტოლოგის რეკომენდაციები ზეპირი კონვენციის დაშეშ მედიტერანული და DASH (დიეტის მიდგომა წნევის შემცირებისთვის) დიეტის ნიმუშებით, რომელიც ორივე გაზომვადი შემცირება LDL ქოლესტერინში დაკვირვებისა და ჩარევის კვლევებში აჩვენა.
ამერიკის გულის ასოციაცია და რეგისტრირებული დიეტოლოგების კონსენსუსი მეთოდურად აკეთებენ, რომ ინდივიდუალიზებული დიეტის შეფასება ზემოდან გენერიკული “თავიდან აცილების საკვები” სიაზე, რადგან ქოლესტერინის რეაქცია მნიშვნელოვნად განსხვავდება ცხოველური გენეტიკის და მეტაბოლური ჯანმრთელობის მიხედვით. რეგისტრირებული დიეტოლოგი ან კარდიოლოგის კონსულტაცია რეკომენდებულია მეცნიერულად მნიშვნელოვანი დიეტის ცვლილებების წინაშე, განსაკუთრებით ქოლესტერინის შემცირების გაკვეთილის მედიკამენტებთან დაკავშირებულ ავადმყოფებისთვის.
დიეტის შეფასება მხოლოდ ის ამცირებს LDL ქოლესტერინს 30–50%-ით, შესაძლოა ფარმაკოლოგიური ჩარევის ჩათვლით ან შემცირებით, რეგისტრირებული დიეტოლოგების რეკომენდაციის მიხედვით, რომელიც Verywell Health, EatingWell და Daily Express-ში გამოთქვა.
— რეგისტრირებული დიეტოლოგების წყაროები, Verywell Health და EatingWell
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
დიეტის მეშვეობით ქოლესტერინის შემცირება შესაძლებელია მედიკამენტების გარეშე?
დიდი რაოდენობით ინდივიდებისთვის ზომიერი აწევაზე, დიეტის ცვლილება შეიძლება LDL ქოლესტერინს 30–50%-ით შეამციროს, შესაძლოა თავიდან ასიტებული მედიკამენტების შემცირების ან გაწვდვის გარეშე, რეგისტრირებული დიეტოლოგების რეკომენდაციის მიხედვით Verywell Health-ში. თუმცა, ინდივიდებმა გენეტიკური ოჯახის ისტორია ან ძალიან მაღალი ქოლესტერინის დონე უნდა შეაფასონ და შესაძლოა მედიკამენტების საჭიროება ქოლესტერინის შემცირების მიზნით დიეტის ცვლილების გაწვდვის შემთხვევაში. თქვენი ჯანმრთელობის პროვაიდერი კონსულტაციის მიღება მნიშვნელოვანია ყოველწლიური სამედიცინო რეჟიმის ცვლილებამდე.
რამდენი დრო სჭირდება დიეტის ცვლილებას ქოლესტერინის დონეზე?
უმეტეს ინდივიდებისთვის, დაწეული ქოლესტერინის დონეზე გაზომვადი ცვლილება 4–6 კვირის შემდეგ დიეტის ცვლილების მიღების შემდეგ ხდება, რეგისტრირებული დიეტოლოგების რეკომენდაციის მიხედვით EatingWell და Daily Express-ში. გარკვეული ცვლილება, განსაკუთრებით ტრიგლიცერიდების შემცირება, შეიძლება 2–3 კვირაში მოხდეს. გრძელვადიანი სარგებელი დაგროვდება თვეების განმავლობაში, როგორც ახალი დიეტის მიჩვევა ხდება. დაწეული ქოლესტერინის დონე უნდა მონიტორინგდეს 4–6 კვირის შემდეგ დიეტის ჩარევის ინდივიდუალური რეაქციის შეფასებისთვის.
ყველა ცხიმი ზიანიანია ქოლესტერინისთვის?
არა. მონოუნსატურირებული და პოლიუნსატურირებული ცხიმები—ნაპოვნი მარცვლებში, თევზში და მცენარეულ ზეთებში—დაკავშირებულია გაუმჯობესებულ ქოლესტერინის პროფილებთან, ამერიკის გულის ასოციაციის რეკომენდაციის მიხედვით. ტრანსფატები და ზედმეტი გაჯერებული ცხიმები არიან ყველაზე სახიფათო. რეგისტრირებული დიეტოლოგი დაგეხმარებათ განსაზღვროთ, რომელი დიეტის ცხიმები შეესაბამება თქვენს ქოლესტერინის პროფილს და ჯანმრთელობის მიზნებს.
გულის დაავადება უხეშ კრიტერიუმის გარემოებაში პირველი მოკვლევის მიზეზი რჩება, დიეტის ჩარევა წარმოადგენს სკალირებადი, სამედიცინო მტკიცებულების საჯარო ჯანმრთელობის სტრატეგია. რეგისტრირებული დიეტოლოგების რეკომენდაციის კონვერგენსი, კარდიოლოგი და ჯანმრთელობის სპეციალისტები ხაზგასმით აღნიშნავენ კლინიკის პრიორიტეტების დიეტის შეფასება ქოლესტერინის მართვის ფილი. ინდივიდებმა გაკლებული ქოლესტერინის დიეტის რემონტის მიწოდება უნდა მოითხოვონ კლინიკის შეფასება მედიკამენტების ღირებულების თერაპიის კალათზე, რომელიც ჩანიშნა.
წყარო: Four dietary patterns linked to higher cholesterol risk—what the evidence shows
sheniekimi.ge