საერთაშორისო ორგანიზაცია Freedom House-ის 2025 წლის ანგარიშის, Freedom in the World-ის (თავისუფლება მსოფლიოში) თანახმად, აზერბაიჯანი კვლავ არათავისუფალი ქვეყნების კატეგორიაშია, სადაც 2005 წლიდან მდგომარეობა წლიდან წლამდე უარესდება – ქვეყანა ბოლო 11 წლის განმავლობაში 13 პოზიციით დაქვეითდა.
ანგარიშის მიხედვით, სხვადასხვა ქვეყანაში უფლებებისა და თავისუფლებების გაუარესების მთავარი ფაქტორებია არჩევნების დროს ძალადობა და პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ რეპრესიები, გრძელვადიანი შეიარაღებული კონფლიქტები და ავტორიტარული პრაქტიკების გავრცელება.
“თავისუფალ ქვეყნებში” არჩევნები კონკურენტულ და სამართლიან გარემოში ტარდება, თუმცა ავტორიტარულ ქვეყნებსა და ტერიტორიებზე ამომრჩევლებს რეალური არჩევანის შესაძლებლობა ნაკლებად აქვთ, — ნათქვამია ანგარიშში. ასეთ ქვეყნებში, როგორიცაა აზერბაიჯანი, ალჟირი, რუსეთი და რუანდა, ავტორიტარი მმართველები პოლიტიკური ოპონენტებს აპატიმრებენ, სჯიან ან კანდიდატს არ აძლევენ უფლებას, რომ რეალური კონკურენცია გაუწიონ.
ამ სიაში აზერბაიჯანთან ერთად მოხვდნენ: ბელარუსი, მიანმარი, ავღანეთი, ტაჯიკეთი, ჩრდილოეთ კორეა და თურქმენეთი. ეს ქვეყნები 2005 წლიდან “Freedom in the World” ინდექსში ყველაზე ცუდი ქულების მქონე ქვეყნები და ტერიტორიებია.
აზერბაიჯანის მეზობლებიდან:
- სომხეთი და საქართველო “ნაწილობრივ თავისუფალ” ქვეყნებად არიან დასახელებული
- რუსეთი, თურქეთი და ირანი კი “არათავისუფალ” ქვეყნებად.
“Freedom House”-ის წინა ანგარიშებში აზერბაიჯანში რელიგიური დისკრიმინაციის, დამოუკიდებელი მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების წინააღმდეგ ძალადობის გაძლიერების ფაქტები იყო ხაზგასმული.
ამასთან, აზერბაიჯანის ხელისუფლება უარყოფს ქვეყანაში ადამიანის უფლებების დარღვევის შესახებ კრიტიკას და მას მიკერძოებულად მიიჩნევს.