UK ბავშვებისთვის სოცქსელებს კრძალავს: რა დაიბლოკება და როგორ იმუშავებს სისტემა?

ბრიტანეთში სოციალურ მედიაზე წვდომა 16 წლამდე ასაკის მოზარდებისთვის იკრძალება ონლაინ უსაფრთხოების კამპანიის ფარგლებში, რომელიც უამრავ სხვა შეზღუდვასაც მოიცავს.

კირ სტარმერმა განაცხადა, რომ ეს ცვლილებები იყო „გამყოფი ხაზი“ იმ ტექნოლოგიური კომპანიებისთვის, რომლებმაც ვერ შეძლეს ბავშვების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა.

გთავაზობთ აკრძალვისა და UK-ის მთავრობის მიერ ორშაბათს გამოცხადებული ონლაინ უსაფრთხოების სხვა ზომების დეტალებს The Guardian-ზე დაყრდნობით.

რომელი სოციალური მედიის აპლიკაციები აიკრძალება 16 წლამდე ასაკის პირებისთვის?

Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, X და Facebook – ყველანი დაიბლოკება. UK-ის მთავრობა იყენებს იმავე ჩარჩოს, რასაც ავსტრალია. ის 16 წლამდე ასაკის პირებს შეუზღუდავს წვდომას იმ პლატფორმებზე, რომლებიც მომხმარებლებს შორის სოციალურ ინტერაქციას უზრუნველყოფს და მათ მასალების გამოქვეყნების საშუალებას აძლევს. ეს ნიშნავს, რომ შეზღუდვა ყველა ძირითად პლატფორმას შეეხება.

მთავრობის განცხადებით, შეტყობინებების პლატფორმები WhatsApp და Signal აკრძალვაში არ მოყვება. ასევე იარსებებს სხვა გამონაკლისების „ვიწროდ განსაზღვრული“ სია, რადგან მთავრობას არ სურს ზიანი მიაყენოს მუსიკალურ სტრიმინგს, ელექტრონულ კომერციას ან საგანმანათლებლო სერვისებს.

მთავრობა ვარაუდობს, რომ აკრძალვა, რომელიც მოჰყვა კონსულტაციას 116 000-ზე მეტი გამოხმაურებით, ძალაში მომავალი წლის გაზაფხულზე შევა. კონსულტაციაზე სრულ პასუხს მთავრობა მომავალ თვეში გამოაქვეყნებს.

რა არის სხვა შეზღუდვები?

ამ გეგმას „ავსტრალია პლუს“ აკრძალვას უწოდებენ, რადგან სხვა ზომებიც ინერგება. 16 წლამდე ასაკის პირებისთვის პირდაპირი ტრანსლაცია (Livestreaming) და უცნობებთან კომუნიკაცია დაიბლოკება „ონლაინ სერვისების უფრო ფართო სპექტრზე“, როგორიცაა სათამაშო საიტები, თუმცა ეს პლატფორმები კონკრეტულად დასახელებული არ არის.

მთავრობის განცხადებით, ეს შეზღუდვები ავტომატურად ჩართული იქნება 17 წლის მოზარდებისთვისაც, რათა თავიდან იქნას აცილებული მკვეთრი გადასვლის სცენარი, როდესაც მოზარდებს 16 წელი უსრულდებათ.

ეგრეთ წოდებულ „რომანტიკულ კომპანიონ“ ჩატბოტებზე, რომლებიც სექსუალური ურთიერთობების სიმულაციასა და მომხმარებლებთან როლურ თამაშებს ახდენენ, დაწესდება 18 წლამდე ასაკობრივი შეზღუდვა. სხვა ჩატბოტებს ასევე ექნებათ 18 წლის ასაკობრივი ზღვარი „ინტიმურ ფუნქციონალზე“.

როგორ გაკონტროლდება აკრძალვის შესრულება?

განცხადება მიანიშნებს, რომ მთავრობამ შესაძლოა გაამკაცროს – ან მინიმუმ შეცვალოს – ასაკის ვერიფიკაციის პროცესი, რომელიც უკვე მოქმედებს გაერთიანებული სამეფოს „ონლაინ უსაფრთხოების აქტის“ ფარგლებში და რომელსაც ზედამხედველობას უწევს ბრიტანეთის კომუნიკაციების მარეგულირებელი ორგანო Ofcom.

ეს პროცესი დაინერგა იმისათვის, რომ 18 წლამდე ასაკის პირებს არ ჰქონდეთ წვდომა პორნოგრაფიასა და სხვა მავნე კონტენტზე. ეს „მაღალეფექტური ასაკის დადასტურება“ პლატფორმებს საშუალებას აძლევს განსაზღვრონ მომხმარებლის ასაკი სხვადასხვა გზით: სახის მიხედვით ასაკის მიახლოებითი შეფასებით, საბანკო ინფორმაციის შეგროვებით, ელექტრონულ ფოსტაზე დაფუძნებული ასაკის შეფასებით და, ზოგიერთ შემთხვევაში, ციფრული ID-ების გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო დღეების განმავლობაში გავრცელებული ინფორმაციით, მთავრობამ შესაძლოა მომხმარებელთა ასაკის გადასამოწმებლად „სახის სკანირება“ შემოიღოს, ეს უკვე კეთდება და არსებული, უფრო ძველი კანონმდებლობის ნაწილია.

მთავრობამ განაცხადა, რომ Ofcom ჩაატარებს „სწრაფ კვლევას“ იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა განხორციელდეს ასაკის ვერიფიკაცია ახალი ზომების მიხედვით, რათა გაერთიანებულ სამეფოში მოზარდებმა ვერ შეძლონ აკრძალვის გვერდის ავლით სარგებლობა ისე მარტივად, როგორც მათმა ავსტრალიელმა თანატოლებმა. ავსტრალიის ელექტრონული უსაფრთხოების კომისარმა აღნიშნა, რომ ქვეყანაში 16 წლამდე ასაკის მოზარდების „მნიშვნელოვანმა ნაწილმა“ შეინარჩუნა თავისი ანგარიშები, მოახერხა ახლის შექმნა ან გვერდი აუარა ასაკის შემზღუდველ სისტემებს.

ასაკის დადასტურების გეგმების დეტალები საკმაოდ რთული და პრობლემური იქნება. მთავრობას სურს, რომ „ბავშვებისთვის ბევრად უფრო რთული იყოს უსაფრთხოების ზომების გვერდის ავლით სარგებლობა“ და შეიქმნას „აღსრულების ეფექტური სტრატეგია“. ამავდროულად, პლატფორმები და კონფიდენციალურობის დამცველები შეშფოთებულნი არიან იმ ტექნიკური და პოლიტიკური შედეგებით, რაც შეიძლება მოჰყვეს სოციალური მედიის მომხმარებლებზე პოტენციურად ბევრად მეტი ინფორმაციის შეგროვებას.

როგორია რეაქცია აკრძალვაზე?

მთავრობის განცხადებით, კონსულტაციაში მონაწილე 10 მშობლიდან 9 მხარს უჭერს აკრძალვას. მან ასევე დასძინა, რომ ახალგაზრდების ორმა მესამედმა დაადასტურა, რომ 16 წლამდე ასაკის ბავშვებს უნდა დაებლოკოთ წვდომა სულ მცირე ზოგიერთ სოციალურ მედია პლატფორმაზე მაინც.

თუმცა, „მოლი როუზის ფონდმა“  – ონლაინ უსაფრთხოების საქველმოქმედო ორგანიზაციამ, რომელიც დააარსა ბრიტანელი მოზარდის, მოლი რასელის ოჯახმა (რომელმაც სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა სოციალურ მედიაში მავნე კონტენტის ნახვის შემდეგ) – განაცხადა, რომ აკრძალვა მშობლებს „უსაფრთხოების ცრუ განცდას“ შეუქმნის. ორგანიზაციას სურს, რომ ყურადღება გამახვილდეს მავნე ალგორითმებთან ბრძოლაზე, რომლებიც ბავშვებს ამ კონტენტს აწვდიან.

YouTube-მა, რომელიც Google-ის მფლობელობაშია, იმედგაცრუება გამოხატა აკრძალვის გამოცხადების გამო და აღნიშნა, რომ ამან შესაძლოა ბავშვები დაუცველი პლატფორმებისკენ უბიძგოს – რაც აკრძალვის ოპონენტების მხრიდან ხშირად გამოთქმული არგუმენტია. პრესსპიკერმა განაცხადა: „YouTube სასიცოცხლო მნიშვნელობის რესურსია ახალგაზრდებისთვის, პედაგოგებისა და მშობლებისთვის. საყოველთაო აკრძალვები ბავშვებს აშორებს ასეთ მოწესრიგებულ, კონტროლირებად და სასარგებლო გარემოს და უბიძგებს მათ ანონიმური, ნაკლებად უსაფრთხო სერვისებისკენ“.